PODSTAWY BUDOWNICTWA PASYWNEGO

            Założenia budownictwa pasywnego opierają się na ograniczeniu strat oraz maksymalnym wykorzystaniu zysków ciepła. Budynki pasywne to budynki energooszczędne najnowszej generacji.

            W budynkach pasywnych nie używa się tradycyjnych systemów ogrzewania takich jak popularne w Polsce ogrzewanie węglem, czy gazem. Jest to budynek, który wykorzystuje ciepło pochodzące od użytkowników oraz urządzeń pracujących. Zapotrzebowanie ciepła na ogrzewanie dla takich budynków wynosi maksymalnie 15 kWh/m2 na rok co jest równoznaczne z energią otrzymaną z 1,5l oleju opałowego lub 1,5 m3 gazu ziemnego.[1]

Rys.1. Porównanie wartości energii końcowej dla różnych typów budynków [1].

            Wykres obrazuje, że budynki pasywne w porównaniu do tradycyjnych, wybudowanych przed 2012r zużywają na ogrzewanie kilkanaście razy mniej energii.

            Technologia budynku pasywnego stosowana jest coraz częściej w projektowaniu domów jednorodzinnych, natomiast powstawanie pasywnych budynków użyteczności publicznej jest w polskim budownictwie nowością. Pionierem w tej dziedzinie były Niemcy. Od 2001 roku buduje się tam szkoły i przedszkola spełniające kryteria budownictwa pasywnego.

W Polsce po raz pierwszy zastosowano technologię pasywną przy budowie siedziby Dolnośląskiej Agencji Energii i Środowiska, która została oddana do użytku w 2005r.

W roku 2012 została oddana do użytku pierwsza w Polsce pasywna szkoła. Znajduje się ona w miejscowości Budzów, leżącej w woj. dolnośląskim, gmina Stoszowice.

Władze tej gminy, wybierając tego typu budynek wyszły naprzeciw dyrektywie unijnej nr 31/2010 mówiącej o tym by:

a) do dnia 31 grudnia 2020 r. wszystkie nowe budynki były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii; oraz

b) po dniu 31 grudnia 2018 r. nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii.”

Podczas projektowania przeznaczonego na szkołę budynku pasywnego obok korzyści ekonomicznych (niskie koszty eksploatacji) wzięto również pod uwagę aspekty ekologiczne - zmniejszoną emisję CO2.

BUDYNEK PASYWNY SZKOŁY W BUDZOWIE.

Przy projektowaniu budynku pasywnego ważne jest jego rozmieszczenie na działce, umożliwiające maksymalne wykorzystanie energii słonecznej. Dla szkoły w Budzowie wybrano południową orientację budynku, oraz teren na którym nie ma wzniesień, wysokich drzew ani innych obiektów, które mogłyby rzucać cień na elewację.


Rys. 2. Wizualizacja szkoły pasywnej w Budzowie

            Jest to budynek jednopiętrowy o powierzchni ok. 800 m2. Znajduje się tu 6 gabinetów lekcyjnych, stołówka, szatnie, pomieszczenia socjalne. W chwili obecnej uczęszcza tam 180 uczniów.


Rys. 3. Wygląd klasy w szkole w Budzowie


Techniczna realizacja standardu budynku pasywnego:

  • Stolarka okienna:

Okna odgrywają w budownictwie pasywnym bardzo ważna rolę.. Pełnią one funkcję kolektorów słonecznych, dostarczając do wnętrza budynku więcej energii, niż powodowane przez nie starty ciepła. Wykorzystuje się modele, których współczynnik przewodzenia ciepła jest bardzo niski. W budynku w Budzowie użyto okien z szybami CLIMATOP LUX, Mocowano je na wysięgnikach wysuniętych poza lico muru, w czasie kiedy mur był jeszcze nieocieplony, tak by termoizolacja objęła okno od spodu i od przodu, co zmniejszyło straty ciepła budynku.

  • Izolacja.

W budownictwie pasywnym, pożądana jest jak największa szczelność budynku.

Kluczową rolę odgrywa tutaj izolacja całego budynku i konstruowanie bez mostków termicznych. Tylko dzięki temu można ograniczyć straty ciepła do minimum, a co za tym idzie obniżyć ilość energii potrzebną do ogrzania budynku. By wyeliminować te starty podczas budowy szkoły użyto pustaków izolacyjnych Isomur Plus, a na podłogi na gruncie materiał o najlepszych aktualnie parametrach izolacyjnych: specjalny szary styropian z dodatkiem grafitu. Zastosowano również nowoczesną technologię klejenia z likwidacją mostów termicznych na połączeniach międzypłytowych.

  • Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

W przypadku budynku pasywnego okna nie powinny być otwierane, gdyż odpowiednią ilość powietrza w budynku zapewnia instalacja nawiewno-wywiewna. W szkole użyty został dodatkowo rekuperacyjny wymiennik ciepła po to by obniżyć starty wynikające z wentylacji i wstępnie podgrzać (w zimie) lub schłodzić (w lecie) powietrze wpływające do budynku.

            Na rys 4. przedstawiono łamacze światła, dzięki którym zmniejszono zyski z nasłonecznienia. Jest to element architektoniczny, którego zadaniem jest rozproszenie światła padającego na okno lub na elewację szklaną, tak by budynek za bardzo się nie ogrzewał.

 

 

Rys. 4 Łamacze światła w szkole w Budzowie

  • Pompa ciepła

            Jako urządzenie grzewcze zastosowano pompę ciepła z wymiennikiem gruntowym, której zadaniem jest grzanie obiektu w ziemie, a chłodzenie w lecie.

Bibliografia:1. dr Feist W. Podstawy budownictwa pasywnego, Gdańsk, PIBP, 2006

MM